Reforma VAT: dwie stawki zamiast czterech

Na czym polega propozycja

Dziś w Polsce obowiązują cztery stawki VAT: 23%, 8%, 5% i 0%, a o tym, która dotyczy konkretnego produktu, decydują setki pozycji w załącznikach do ustawy i wiążące interpretacje podatkowe. Proponujemy system z dwiema stawkami:

• 18% - stawka podstawowa na wszystkie towary i usługi (zamiast dzisiejszych 23%),
• 5% - stawka obniżona wyłącznie na żywność i produkty lecznicze.

Stawki 8% i 0% znikają. Zasada jest jedna i zrozumiała dla każdego: jesz to albo się tym leczysz - płacisz 5%; wszystko inne - 18%.

Co tanieje, a co drożeje

Mówimy o obu kierunkach otwarcie:

• Tanieje wszystko z dzisiejszą stawką 23%: paliwo, energia, odzież, elektronika, chemia, meble, usługi telekomunikacyjne - o ok. 4% ceny brutto. Najmocniej tanieją produkty spożywcze absurdalnie opodatkowane dziś 23% (kawa, herbata, słodycze, napoje) - o ok. 15%.
• Tanieją leki - z 8% na 5%.
• Drożeją usługi objęte dziś stawką 8% (gastronomia, hotele, przewozy) oraz książki i prasa (dziś 5%) - wchodzą w 18%.

Dla typowego koszyka gospodarstwa domowego bilans wychodzi na plus: ok. 154 zł miesięcznie, czyli ok. 1 849 zł rocznie. Sprawdź własny koszyk w kalkulatorze.

Dlaczego prostota ma znaczenie

Skomplikowany VAT to nie tylko niewygoda - to realne koszty. Przedsiębiorca musi rozstrzygać, czy sprzedaje produkt z 5%, 8% czy 23% (słynne spory o pączka z nadzieniem i bez). Administracja utrzymuje aparat interpretacji i kontroli. A luka VAT - podatek, który powinien wpłynąć, ale nie wpływa - liczona jest w dziesiątkach miliardów złotych rocznie. Prosty system trudniej obejść, taniej pobrać i łatwiej kontrolować.

Skutki dla budżetu

Obniżka stawki podstawowej oznacza w krótkim terminie niższe wpływy. Źródła pokrycia: zmniejszenie luki VAT dzięki prostocie, wyższa konsumpcja przy niższych cenach, niższe koszty administracji, oraz przesunięcie usług z 8% do 18%. Nie twierdzimy, że reforma finansuje się sama od pierwszego dnia - twierdzimy, że jej bilans w horyzoncie kilku lat jest korzystny, a koszty dzisiejszej złożoności są systematycznie niedoszacowane.

Dla kogo ta zmiana jest najważniejsza

Dla gospodarstw o niższych dochodach - bo wydają największą część budżetu na jedzenie i leki, które po reformie mają jedną, niską stawkę 5%. Dla firm - bo znika ryzyko sporów o klasyfikację i koszty obsługi czterech stawek. Dla państwa - bo szczelny, prosty podatek to stabilniejsze wpływy.

Poprzyj propozycję

Zagłosuj TAK lub NIE i zapisz się na listę poparcia. Im więcej głosów, tym mocniejszy argument w debacie publicznej. Propozycja powstała we współpracy z inicjatywą Ruch Naprawy Polityki.